RSS  

 ای ساقی صبوحی در ده می شبانه

عقلم بدزد لختی، چند اختيار دانش

هوشم ببر زمانی تا کی غم زمانه

 گر سنگ فتنه بارد، فرق منش سپر کن

 ور تير طعنه آيد، جان منش نشانه

آن کوزه بر کفم نه، کآب حيات دارد

 هم طعم نار دارد هم رنگ ناردانه **

صوفی چگونه گردد گرد شراب صافی

گنجشک را نگنجد عنقا در آشيانه **

 گر می به جان دهندت، بستان که پيش دانا

ز آب حيات خوشتر، خاک شرابخانه **

ديوانگان نترسند از صولت قيامت

 بشکيبد اسب چوبين از سيف و تازيانه **

صوفی و کنج عزلت، سعدی و طرف صحرا

صاحب هنر نگيرد بر بی‌هنر بهانه

صوفی و کنج عزلت، سعدی و طرف صحرا

صاحب هنر نگيرد بر بی‌هنر بهانه

باصدای استاد شجریان شنیدن عالمی داره .

نه یک بار صد بار..غالب تهی کردم.

استاد با صدایش وحضرت سعدی با شعرش.

نمیشه گفت باید شنید وحس کرد وتو اون فضا بود .

وشد..از عالم بدر..

 ای ساقی صبوحی در ده می شبانه

عقلم بدزد لختی، چند اختيار دانش

 هوشم ببر زمانی تا کی غم زمانه

گر سنگ فتنه بارد، فرق منش سپر کن

ور تير طعنه آيد، جان منش نشانه

 آن کوزه بر کفم نه، کآب حيات دارد

 هم طعم نار دارد هم رنگ ناردانه **

 صوفی چگونه گردد گرد شراب صافی

 گنجشک را نگنجد عنقا در آشيانه **

 گر می به جان دهندت، بستان که پيش دانا

 ز آب حيات خوشتر، خاک شرابخانه **

 ديوانگان نترسند از صولت قيامت

 بشکيبد اسب چوبين از سيف و تازيانه **

 صوفی و کنج عزلت، سعدی و طرف صحرا

 صاحب هنر نگيرد بر بی‌هنر بهانه

درود وشب خوش

 یا شب و روز بجز فکر توام کاری هست

به کمند سر زلفت نه من افتادم و بس

که به هر حلقه موییت گرفتاری هست

گر بگویم که مرا با تو سر و کاری نیست

 در و دیوار گواهی بدهد کاری هست

هر که عیبم کند از عشق و ملامت گوید

 تا ندیدست تو را بر منش انکاری هست

صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم

همه دانند که در صحبت گل خاری هست

نه من خام طمع عشق تو می‌ورزم و بس

که چو من سوخته در خیل تو بسیاری هست

باد خاکی ز مقام تو بیاورد و ببرد

 آب هر طیب که در کلبه عطاری هست

من چه در پای تو ریزم که پسند تو بود

جان و سر را نتوان گفت که مقداری هست

من از این دلق مرقع به درآیم روزی

 تا همه خلق بدانند که زناری هست

همه را هست همین داغ محبت که مراست

که نه مستم من و در دور تو هشیاری هست

عشق سعدی نه حدیثیست که پنهان ماند

 داستانیست که بر هر سر بازاری هست

یا گناهیست که اول من مسکین کردم

تو که از صورت حال دل ما بی‌خبری

غم دل با تو نگویم که ندانی دردم

ای که پندم دهی از عشق و ملامت گویی

 تو نبودی که من این جام محبت خوردم

تو برو مصلحت خویشتن اندیش که من

 ترک جان دادم از این پیش که دل بسپردم

عهد کردیم که جان در سر کار تو کنیم

 و گر این عهد به پایان نبرم نامردم

من که روی از همه عالم به وصالت کردم

 شرط انصاف نباشد که بمانی فردم

راست خواهی تو مرا شیفته می‌گردانی

 گرد عالم به چنین روز نه من می‌گردم

خاک نعلین تو ای دوست نمی‌یارم شد

تا بر آن دامن عصمت ننشیند گردم

روز دیوان جزا دست من و دامن تو

 تا بگویی دل سعدی به چه جرم آزردم

اینم حیات بس که بمیرم به کام دوست

هر که محرابش تو باشی سر ز خلوت برنیارد

روزی اندر خاکت افتم ور به بادم می‌رود سر

کان که در پای تو میرد جان به شیرینی سپارد

من نه آن صورت پرستم کز تمنای تو مستم

هوش من دانی که بردست آن که صورت می‌نگارد

عمر گویندم که ضایع می‌کنی با خوبرویان

وان که منظوری ندارد عمر ضایع می‌گذارد

هر که می‌ورزد درختی در سرابستان معنی

بیخش اندر دل نشاند تخمش اندر جان بکارد

عشق و مستوری نباشد پای گو در دامن آور

کز گریبان ملامت سر برآوردن نیارد

گر من از عهدت بگردم ناجوانمردم نه مردم

عاشق صادق نباشد کز ملامت سر بخارد

باغ می‌خواهم که روزی سرو بالایت ببیند

تا گلت در پا بریزد و ارغوان بر سر ببارد

آن چه رفتارست و قامت وان چه گفتار و قیامت

چند خواهی گفت سعدی طیبات آخر ندارد

هر که ما را این نصیحت می‌کند بی‌حاصلست

یار زیبا گر هزارت وحشت از وی در دلست

بامدادان روی او دیدن صباح مقبلست

آن که در چاه زنخدانش دل بیچارگان

چون ملک محبوس در زندان چاه بابلست

پیش از این من دعوی پرهیزگاری کردمی

باز می‌گویم که هر دعوی که کردم باطلست

زهر نزدیک خردمندان اگر چه قاتلست

چون ز دست دوست می‌گیری شفای عاجلست

من قدم بیرون نمی‌یارم نهاد از کوی دوست

دوستان معذور داریدم که پایم در گلست

باش تا دیوانه گویندم همه فرزانگان

ترک جان نتوان گرفتن تا تو گویی عاقلست

آن که می‌گوید نظر در صورت خوبان خطاست

او همین صورت همی‌بیند ز معنی غافلست

ساربان آهسته ران کآرام جان در محملست

چارپایان بار بر پشتند و ما را بر دلست

گر به صد منزل فراق افتد میان ما و دوست

همچنانش در میان جان شیرین منزلست

سعدی آسانست با هر کس گرفتن دوستی

لیک چون پیوند شد خو باز کردن مشکلست

که در آن کوی چو من کشته بسی افتادست

خبر ما برسانید به مرغان چمن

که هم آواز شما در قفسی افتادست

به دلارام بگو ای نفس باد سحر

کار ما همچو سحر با نفسی افتادست

بند بر پای تحمل چه کند گر نکند

انگبینست که در وی مگسی افتادست

هیچ کس عیب هوس باختن ما نکند

مگر آن کس که به دام هوسی افتادست

سعدیا حال پراکنده گوی آن داند

که همه عمر به چوگان کسی افتادست

هر چه کند به شاهدی، کس نکند ملامتش

باغ تفرج است و بس، ميوه نمی‌دهد به کس

جز به نظر نمی‌رسد سيب درخت قامتش

داروی دل نمی‌کنم، آن که مريض عشق شد

هيچ دوا نياورد باز به استقامتش **

هر که فدا نمی‌کند دنیی و دين و مال و سر

گو غم نيکوان مخور تا نخوری ندامتش **

جنگ نمی‌کنم اگر دست به تيغ می‌برد

بلکه به خون، مطالبت هم نکنم قيامتش **

کاش که در قيامتش بار دگر بديدمی

کانچه گناه او بود، من بکشم غرامتش

هر که هوا گرفت و رفت از پی آرزوی دل

گوش مدار سعديا بر خبر سلامتش

 وین دلاویزی و دلبندی نباشد موی را

روی اگر پنهان کند سنگین دل سیمین بدن

مشک غمازست نتواند نهفتن بوی را

ای موافق صورت و معنی که تا چشم منست

 از تو زیباتر ندیدم روی و خوشتر خوی را

گر به سر می‌گردم از بیچارگی عیبم مکن

 چون تو چوگان می‌زنی جرمی نباشد گوی را

هر که را وقتی دمی بودست و دردی سوختست

 دوست دارد ناله مستان و هایاهوی را

ما ملامت را به جان جوییم در بازار عشق

 کنج خلوت پارسایان سلامت جوی را

بوستان را هیچ دیگر در نمی‌باید به حسن

بلکه سروی چون تو می‌باید کنار جوی را

ای گل خوش بوی اگر صد قرن بازآید بهار

مثل من دیگر نبینی بلبل خوشگوی را

سعدیا گر بوسه بر دستش نمی‌یاری نهاد

 چاره آن دانم که در پایش بمالی روی را

آن که هلاک من همی خواهد و من سلامتش

هر چه کند به شاهدی، کس نکند ملامتش

باغ تفرج است و بس، ميوه نمی‌دهد به کس

 جز به نظر نمی‌رسد سيب درخت قامتش

داروی دل نمی‌کنم، آن که مريض عشق شد

هيچ دوا نياورد باز به استقامتش

 هر که فدا نمی‌کند دنیی و دين و مال و سر

 گو غم نيکوان مخور تا نخوری ندامتش

  جنگ نمی‌کنم اگر دست به تيغ می‌برد

 بلکه به خون، مطالبت هم نکنم قيامتش

 کاش که در قيامتش بار دگر بديدمی

کانچه گناه او بود، من بکشم غرامتش

 هر که هوا گرفت و رفت از پی آرزوی دل

گوش مدار سعديا بر خبر سلامتش

این سروده بسیار زیبای حضرت سعدی رو. با نوای ملکوتی استاد مسلم عشق وعرفان محمد رضا شجریان باید شنید وخوند وغرق شد  ... تقدیم میکنم بدوستان وهمراهان بزرگوار.      

صوفی نشود صافی تا درنکشد جامی

گر پیر مناجاتست ور رند خراباتی

هر کس قلمی رفته ست بر وی به سرانجامی

فردا که خلایق را دیوان جزا باشد

هر کس عملی دارد من گوش به انعامی

ای بلبل اگر نالی من با تو هم آوازم

تو عشق گلی داری من عشق گل اندامی

سروی به لب جویی گویند چه خوش باشد

آنان که ندیدستند سروی به لب بامی

روزی تن من بینی قربان سر کویش

وین عید نمیباشد الا به هر ایامی

ای در دل ریش من مهرت چو روان در تن

آخر ز دعاگویی یاد آر به دشنامی

باشد که تو خود روزی از ما خبری پرسی

ور نه که برد هیهات از ما به تو پیغامی

گر چه شب مشتاقان تاریک بود اما

نومید نباید بود از روشنی بامی

سعدی به لب دریا دردانه کجا یابی

در کام نهنگان رو گر میطلبی کامی

همه عمر برندارم سر از این خمار مستی

که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی

تونه مثل آفتابی که حضور و غیبت افتد

 دگران روند و آیند و تو همچنان که هستی

 چه حکایت از فراقت که نداشتم ولیکن

تو چه روی باز کردی ، در ماجرا ببستی

نظری به دوستان کن که هزار بار از آن به

که تحیّتی نویسیّ و هَدِیّتی فرستی

دل دردمند ما را که اسیر تست یارا

به وصال مرهمی نه ، چو به انتظار خستی

نه عجب که قلب دشمن شکنی به روز هیجا

 تو که قلب دوستان را به مفارقت شکستی

 برو ، ای فقیه دانا ، به خدای بخش ما را

تو و زهد و پارسایی ، من و عاشقی و مستی

دل هوشمند باید که به دلبری سپاری

 که چو قبله ایت باشد ، به از آن که خودپرستی

چو زمام بخت و دولت نه به دست جهد باشد

چه کنند ؟ اگر زبونی نکنند و زیردستی

گلــه از فــــراق یــــاران و جفــای روزگاران

 نه طریق توست سعدی ، کم خویش گیر و رستی

وين طبع که من دارم با عقل نياميزد

آن کس که دلی دارد آراسته معنی

گر هر دو جهان باشد در پای يکی ريزد

گر سيل عقاب آيد، شوريده نينديشد

ور تير بلا بارد، ديوانه نپرهيزد

آخر نه منم تنها در باديه سودا

عشق لب شيرينت بس شور برانگيزد

بی‌بخت چه فن سازم تا برخورم از وصلت

بی‌مايه زبون باشد هرچند که بستيزد

فضل است اگرم خوانی، عدل است اگرم رانی

قدر تو نداند آن کز زجر تو بگريزد

تا دل به تو پيوستم، راه همه در بستم

جايی که تو بنشينی، بس فتنه که برخيزد

سعدی نظر از رويت کوته نکند هرگز

ور روی بگردانی در دامنت آويزد  

که نیستم خبر از هر چه در دو عالم هست

دگر به روی کسم دیده بر نمی‌باشد

خلیل من همه بت‌های آزری بشکست

مجال خواب نمی‌باشدم ز دست خیال

در سرای نشاید بر آشنایان بست

در قفس طلبد هر کجا گرفتاریست

من از کمند تو تا زنده‌ام نخواهم جست

غلام دولت آنم که پای بند یکیست

 
به جانبی متعلق شد از هزار برست

مطیع امر توام گر دلم بخواهی سوخت

اسیر حکم توام گر تنم بخواهی خست

نماز شام قیامت به هوش بازآید

 
کسی که خورده بود می ز بامداد الست

نگاه من به تو و دیگران به خود مشغول

معاشران ز می و عارفان ز ساقی مست

اگر تو سرو خرامان ز پای ننشینی

چه فتنه‌ها که بخیزد میان اهل نشست

برادران و بزرگان نصیحتم مکنید

که اختیار من از دست رفت و تیر از شست

حذر کنید ز باران دیده سعدی

که قطره سیل شود چون به یک دگر پیوست

خوشست نام تو بردن ولی دریغ بود

در این سخن که بخواهند برد دست به دست

شاکر نعمت و پرورده احسان بودم

چه کند بنده که بر جور تحمل نکند

بار بر گردن و سر بر خط فرمان بودم

خار عشقت نه چنان پای نشاط آبله کرد

که سر سبزه و پروای گلستان بودم

روز هجرانت بدانستم قدر شب وصل

عجب ار قدر نبود آن شب و نادان بودم

گر به عقبی درم از حاصل دنیا پرسند

گویم آن روز که در صحبت جانان بودم

که پسندد که فراموش کنی عهد قدیم

به وصالت که نه مستوجب هجران بودم

خرم آن روز که بازآیی و سعدی گوید

 
آمدی وه که چه مشتاق و پریشان بودم

طاقت وعظ نباشد سر سودایی را

آب را قول تو با آتش اگر جمع کند

نتواند که کند عشق و شکیبایی را

دیده را فایده آنست که دلبر بیند

 
ور نبیند چه بود فایده بینایی را

عاشقان را چه غم از سرزنش دشمن و دوست

یا غم دوست خورد یا غم رسوایی را

همه دانند که من سبزه خط دارم دوست

نه چو دیگر حیوان سبزه صحرایی را

من همان روز دل و صبر به یغما دادم

که مقید شدم آن دلبر یغمایی را

سرو بگذار که قدی و قیامی دارد

گو ببین آمدن و رفتن رعنایی را

گر برانی نرود ور برود بازآید

ناگزیرست مگس دکه حلوایی را

بر حدیث من و حسن تو نیفزاید کس

حد همینست سخندانی و زیبایی را

سعدیا نوبتی امشب دهل صبح نکوفت

یا مگر روز نباشد شب تنهایی را

جفاونازوعتاب وستمگری آموخت

غلام آن لب ضحاک وچشم فتانم

که کیدوسحربه ضحاک وسامری آموخت

مگردهان توآموخت تنگی ازدل من

وجودمن زمیان تولاغری آموخت

توبت چرابه معلم روی که بتگرچین

به چین زلف توآیدبه بتگری آموخت

هزاربلبل دستان سرای عاشق را

ببایدازتوسخن گفتن دری آموخت

بلای عشق توبنیادزهدوبیخ ور یاء

چنان بکندکه صوفی قلندری آموخت

دگرنه عزم سیاحت کندنه یادوطن

کسی که برسرکویت مجاوری آموخت

من آدمی به چنین خوی وقد وروش

ندیده ام مگراین شیوه ازپری آموخت

برفت رونق بازارآفتاب وقمر

زبس که ره به دکان تومشتری آموخت

همه قبیله ی من عالمان دین بودند

مرامعلم عشق توشاعری آموخت

برآب دیده ی سعدی گرت گذارافتد

تورانخست ببایدشناوری آموخت

 درویش هر کجا که شب آید سرای اوست

بی‌خانمان که هیچ ندارد بجز خدای

 او را گدا مگوی که سلطان گدای اوست

مرد خدا به مشرق و مغرب غریب نیست

چندانکه می‌رود همه ملک خدای اوست

آن کز توانگری و بزرگی و خواجگی بیگانه شد

 به هردری  که رسد آشنای اوست

کوتاه دیدگان همه راحت، طلب کنند

 عارف بلا، که راحت او در بلای اوست

عاشق که بر مشاهده‌ی دوست دست یافت

 در هر چه بعد از آن نگرد اژدهای اوست

بگذار هر چه داری و بگذر که هیچ نیست

 این پنج روزه عمر که مرگ از قفای اوست

هر آدمی که کشته‌ی شمشیر عشق شد

 گو غم مخور که ملک ابد خونبهای اوست

از دست دوست هر چه ستانی شکر بود

 سعدی رضای خود مطلب چون رضای اوست

 با عقل خراب در مناجات

 بر خاک فکنده خرقه زهد

 و آتش زده در لباس طامات

دل برده شمع مجلس او

پروانه به شادی و سعادات

جان در ره او به عجز می‌گفت

 کای مالک عرصه کرامات

از خون پیاده‌ای چه خیزد

 ای بر رخ تو هزار شه مات

 حقا و به جانت ار توان کرد

 با تو به هزار جان ملاقات

گر چشم دلم به صبر بودی

جز عشق ندیدمی مهمات

 تا باقی عمر بر چه آید

 بر باد شد آن چه رفت هیهات

صافی چو بشد به دور سعدی

 زین پس من و دردی خرابات

که در خیلت به از ما کم نباشد

من از دست تو در عالم نهم روی

ولیکن چون تو در عالم نباشد

من اول روز دانستم که این عهد

که با من می‌کنی محکم نباشد

که دانستم که هرگز سازگاری

پری را با بنی آدم نباشد

من از دست کمانداران ابرو

نمی آرم گذر کردن به هر سو

بهشت است آنکه من دیدم نه رخسار

کمند است آن که وی دارد نه گیسو

بیا تا جان شیرین در تو ریزم

که بخل و دوستی با هم نباشد

نخواهم بی تو یک دم زندگانی

که طیب عیش بی همدم نباشد


شعر از : سعدی

 بس آدمی که درین ملک نقش دیوارند

سیاه سیم زراندوده چون به بوته برند

 خلاف آن به در آید که خلق پندارند

 
کسان به چشم تو بی‌قیمتند و کوچک قدر

که پیش اهل بصیرت بزرگ مقدارند

برادران لحد را زبان گفتن نیست

 تو گوش باش که با اهل دل به گفتارند

 
که زینهار به کشی و ناز بر سر خاک

 مرو که همچو تو در زیر خاک بسیارند

به خواب و لذت و شهوت گذاشتند حیات

 کنون که زیر زمین خفته‌اند بیدارند

که التفات کند عذر کاین زمان گویند

کجا به خوشه رسد تخم کاین زمان کارند

 
هزار جان گرامی فدای اهل نظر

که مال منصب دنیا به هیچ نشمارند

 
کرا نمی‌کند این پنجروزه دولت و ملک

که بگذرند و به ابنای دهر بگذارند

طمع مدار ز دنیا سر هوا و هوس

که پر شود مگرش خاک بر سر انبارند

دعای بد نکنم بر بدان که مسکینان

 به دست خوی بد خویشتن گرفتارند

 
به جان زنده‌دلان سعدیا که ملک وجود

 نیرزد آنکه وجودی ز خود بیازارند

من ندانستم از اول که تو بی مهر و وفایی

 عهد نابستن از آن به که ببندی و نپایی .

 دوستان عیب کنندم که چرا دل به تو دادم

باید اول به تو گفتن که چنین خوب چرایی .

 ای که گفتی مرو اندر پی خوبان زمانه

 ما کجاییم در این بحر تفکر تو کجایی .

آن نه خالست و زنخدان و سر زلف پریشان

که دل اهل نظر برد که سریست خدایی .

پرده بردار که بیگانه خود این روی نبیند

تو بزرگی و در آیینه کوچک ننمایی .

 حلقه بر در نتوانم زدن از دست رقیبان

این توانم که بیایم به محلت به گدایی .

 عشق و درویشی و انگشت نمایی و ملامت

همه سهلست تحمل نکنم بار جدایی .

 روز صحرا و سماعست و لب جوی و تماشا

در همه شهر دلی نیست که دیگر بربایی .

 گفته بودم چو بیایی غم دل با تو بگویم

چه بگویم که غم از دل برود چون تو بیایی .

شمع را باید از این خانه به دربردن و کشتن

تا به همسایه نگوید که تو در خانه مایی .

 سعدی آن نیست که هرگز ز کمندت بگریزد

 که بدانست که دربند تو خوشتر که رهایی .

خلق گویند برو دل به هوای دگری ده

نکنم خاصه در ایام اتابک دو هوایی

 هرکه در این حلقه نیست فارق از این ماجراست

 گر برود جان ما در طلب وصل دوست

حیف نباشد که دوست، دوست تر از جان ماست

 مالک ملک وجود ، حاکم رد و قبول

هر چه کند جور نیست ور تو بنالی جفاست

گر بنوازی به لطف ، ور بگدازی به مهر

 حکم تو بر من روان، زجر تو بر من رواست

 هرکه به جور رقیب یا به جفای حبیب

عهد فرامش کند ، مدعی بی وفاست

 سعدی از اخلاق دوست هر چه برآید نکوست

 
گو همه دشنام گو، کز لب شیرین دعاست

سعدی

جان نیز اگر قبول کنی هم برای توست

غوغای عارفان و تمنّّای عاشقان

حرص بهشت نیست که شوق لقای توست

گر تاج می دهی غرض ما قبول تو

ور تیغ می زنی طلب ما رضای توست

گر بنده می نوازی و گر بنده می کشی

زجر و نواخت هرچه کنی رای رای توست

تنها نه من به قید تو درمانده ام اسیر

کز هر طرف شکسته دلی مبتلای توست

قومی هوای نعمت دنیا همی پزند

قومی هوای عقبی و ما را هوای توست

گر ما مقصریم تو بسیار رحمتی

عذری که می رود به امید وفای توست

شاید که در حساب نیاید گناه ما

آن جا که فضل و رحمت بی منتهای توست

سعدی ثنای تو نتواند به شرح گفت

خاموشی از ثنای تو حدّ ثنای توست

سعدی

اگر چراغ بمیرد صبا چه غم دارد

که ترک خویش گرفت از جفا چه غم دارد

بیان دوست به گفتار در نمی‌گنجد

سماع انس که دیوانگان از آن مستند

به سمع مردم هشیار در نمی‌گنجد

میسرت نشود عاشقی و مستوری

ورع به خانه خمار در نمی‌گنجد

چنان فراخ نشستست یار در دل تنگ

که بیش زحمت اغیار در نمی‌گنجد

تو را چنان که تویی من صفت ندانم کرد

که عرض جامه به بازار در نمی‌گنجد

دگر به صورت هیچ آفریده دل ندهم

که با تو صورت دیوار در نمی‌گنجد

خبر که می‌دهد امشب رقیب مسکین را

که سگ به زاویه غار در نمی‌گنجد

چو گل به بار بود همنشین خار بود

چو در کنار بود خار در نمی‌گنجد

چنان ارادت و شوقست در میان دو دوست

که سعی دشمن خون خوار در نمی‌گنجد

به چشم دل نظرت می‌کنم که دیده سر

ز برق شعله دیدار در نمی‌گنجد

ز دوستان که تو را هست جای سعدی نیست

گدا میان خریدار در نمی‌گنجد

مهمان پیری شدم در دیار بکر که مال فروان داشت و فرزندی خوب روی. شبی حکایت کرد که مرا به عمر خویش به جز این فرزند نبوده است، درختی در این وادی زیارتگاه است که مردمان به حاجت خواستن آنجا روند. شب‌های دراز در آن پای درخت بر حق بنالیده‌ام تا مرا این فرزند بخشیده است. شنیدم که پسر با رفیقان آهسته همی‌گفت چه بودی گر من آن درخت بدانستمی کجاست تا دعا کردمی پدر بمردی

 

متاسفانه منبع وسایتو  نمیدونم... دوستی کامنت گذاشته حیفم اومد گفتم همه بخونیم وعبرت بگیریم

به کمند تو گرفتار و به دام تو اسیر

در آفاق گشادست ولیکن بستست

از سر زلف تو در پای دل ما زنجیر

من نظر بازگرفتن نتوانم همه عمر

از من ای خسرو خوبان تو نظر بازمگیر

گر چه در خیل تو بسیار به از ما باشد

ما تو را در همه عالم نشناسیم نظیر

در دلم بود که جان بر تو فشانم روزی

باز در خاطرم آمد که متاعیست حقیر

این حدیث از سر دردیست که من می‌گویم

تا بر آتش ننهی بوی نیاید ز عبیر

گر بگویم که مرا حال پریشانی نیست

رنگ رخسار خبر می‌دهد از سر ضمیر

عشق پیرانه سر از من عجبت می‌آید

چه جوانی تو که از دست ببردی دل پیر

من از این هر دو کمانخانه ابروی تو چشم

برنگیرم و گرم چشم بدوزند به تیر

عجب از عقل کسانی که مرا پند دهند

برو ای خواجه که عاشق نبود پندپذیر

سعدیا پیکر مطبوع برای نظرست

گر نبینی چه بود فایده چشم بصیر

بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم

به وقت صبح قیامت که سر ز خاک برآرم

به گفت و گوی تو خیزم به جست و جوی تو باشم

به مجمعی که درآیند شاهدان دو عالم

نظر به سوی تو دارم غلام روی تو باشم

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم

ز خواب عاقبت آگه به بوی موی تو باشم

حدیث روضه نگویم گل بهشت نبویم

جمال حور نجویم دوان به سوی تو باشم

می بهشت ننوشم ز دست ساقی رضوان

مرا به باده چه حاجت که مست روی تو باشم

هزار بادیه سهلست با وجود تو رفتن

و گر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم

سعدی

در من این هست که صبرم ز نکورویان نیست

زرق نفروشم و زهدی ننمایم کان نیست

ای که منظور ببینی و تأمل نکنی

گر تو را قوت این هست مرا امکان نیست

ترک خوبان خطا عین صوابست ولیک

چه کند بنده که بر نفس خودش فرمان نیست

من دگر میل به صحرا و تماشا نکنم

که گلی همچو رخ تو به همه بستان نیست

ای پری روی ملک صورت زیباسیرت

 
هر که با مثل تو انسش نبود انسان نیست

چشم برکرده بسی خلق که نابینااند

مثل صورت دیوار که در وی جان نیست

درد دل با تو همان به که نگوید درویش

ای برادر که تو را درد دلی پنهان نیست

آن که من در قلم قدرت او حیرانم

هیچ مخلوق ندانم که در او حیران نیست

 
سعدیا عمر گران مایه به پایان آمد

 
همچنان قصه سودای تو را پایان نیست

هر جا که بگذرد همه چشمی در او بود

ای گل تو نیز شوخی بلبل معاف دار

کان جا که رنگ و بوی بود گفت و گو بود

نفس آرزو کند که تو لب بر لبش نهی

بعد از هزار سال که خاکش سبو بود

پاکیزه روی در همه شهری بود ولیک

 نه چون تو پاکدامن و پاکیزه خو بود

ای گوی حسن برده ز خوبان روزگار

مسکین کسی که در خم چوگان چو گو بود

مویی چنین دریغ نباشد گره زدن بگذار

تا کنار و برت مشک بو بود

پندارم آن که با تو ندارد تعلقی نه آدمی

که صورتی از سنگ و رو بود

 
من باری از تو بر نتوانم گرفت

 چشم گم کرده دل هرآینه در جست و جو بود

بر می‌نیاید از دل تنگم نفس تمام

چون ناله کسی که به چاهی فرو بود

سعدی سپاس دار و جفا بین و دم مزن

 کز دست نیکوان همه چیزی نکو بود

 عیش خلوت به تماشای گلستان ماند

می حلالست کسی را که بود خانه بهشت

خاصه از دست حریفی که به رضوان ماند

 
خط سبز و لب لعلت به چه ماننده کنی

من بگویم به لب چشمه حیوان ماند

 
تا سر زلف پریشان تو محبوب منست

روزگارم به سر زلف پریشان ماند

 
چه کند کشته عشقت که نگوید غم دل

تو مپندار که خون ریزی و پنهان ماند

هر که چون موم به خورشید رخت نرم نشد

 زینهار از دل سختش که به سندان ماند

نادر افتد که یکی دل به وصالت ندهد

یا کسی در بلد کفر مسلمان ماند

تو که چون برق بخندی چه غمت دارد از آنک

 من چنان زار بگریم که به باران ماند

طعنه بر حیرت سعدی نه به انصاف زدی

کس چنین روی نبیند که نه حیران ماند

 
هر که با صورت و بالای تواش انسی نیست

حیوانیست که بالاش به انسان ماند

بدون اغراق اشعار ناب بزرگان  پهنه شعر وادب وعرفان   را صدای بی نظیر وملکوتی  استاد شعروعرفان وموسیقی محمد رضا شجریان  روحی وحال وهوایی  وشور حالی دگرگونه بخشیده است..... 

 ز هر که در نظر آید گذشته‌ای به نکویی

لطیف جوهر و جانی غریب قامت و شکلی

 نظیف جامه و جسمی بدیع صورت و خویی

هزار دیده چو پروانه بر جمال تو عاشق

 غلام مجلس آنم که شمع مجلس اویی

ندیدم آبی و خاکی بدین لطافت و پاکی

 تو آب چشمه حیوان و خاک غالیه بویی

تو را که درد نباشد ز درد ما چه تفاوت

 تو حال تشنه ندانی که بر کناره جویی

صبای روضه رضوان ندانمت که چه بادی

نسیم وعده جانان ندانمت که چه بویی

اگر من از دل یک تو برآورم دم عشقی

 عجب مدار که آتش درافتدم به دوتویی

 
به کس مگوی که پایم به سنگ عشق برآمد

 که عیب گیرد و گوید چرا به فرق نپویی

دلی دو دست نگیرد دو مهر دل نپذیرد

 اگر موافق اویی به ترک خویش بگویی

کنونم آب حیاتی به حلق تشنه فروکن

 نه آنگهی که بمیرم به آب دیده بشویی

به اختیار تو سعدی چه التماس برآید

 گر او مراد نبخشد تو کیستی که بجویی

که یک دم از تو نظر بر نمی‌توان انداخت

 
بلای غمزه نامهربان خون خوارت

چه خون که در دل یاران مهربان انداخت

ز عقل و عافیت آن روز بر کران ماندم

 که روزگار حدیث تو در میان انداخت

نه باغ ماند و نه بستان که سرو قامت تو

 برست و ولوله در باغ و بوستان انداخت

 
تو دوستی کن و از دیده مفکنم زنهار

 که دشمنم ز برای تو در زبان انداخت

به چشم‌های تو کان چشم کز تو برگیرند

 دریغ باشد بر ماه آسمان انداخت

همین حکایت روزی به دوستان برسد

 که سعدی از پی جانان برفت و جان انداخت

دریغا بوسه چندی بر زنخدان دلاویزت


---
خدنگ غمزه از هر سو نهان انداختن تا کی

سپر انداخت عقل از دست ناوک‌های خون ریزت


---
برآمیزی و بگریزی و بنمایی و بربایی

فغان از قهر لطف اندود و زهر شکرآمیزت


---
لب شیرینت ار شیرین بدیدی در سخن گفتن

بر او شکرانه بودی گر بدادی ملک پرویزت


---
جهان از فتنه و آشوب یک چندی برآسودی

اگر نه روی شهرآشوب و چشم فتنه انگیزت


---
دگر رغبت کجا ماند کسی را سوی هشیاری

چو بیند دست در آغوش مستان سحرخیزت


---
دمادم درکش ای سعدی شراب صرف و دم درکش

که با مستان مجلس درنگیرد زهد و پرهیزت

تا چه شود به عاقبت در طلب تو حال من



ناله ي زير و زار من زارترست هر زمان

بس كه به هجر مي دهد عشق تو گوشمال من



نور ستارگان ستد روي چو آفتاب تو

دستنماي خلق شد قامت چون هلال من



پرتو نور روي تو هر نفسي به هر كسي

مي رسد و نمي رسد نوبت اتصال من



خاطر تو به خون من رغبت اگر چنين كند

هم به مراد دل رسد خاطر بد سگال من



برگذري و ننگري باز نگر كه بگذرد

فقر من و غناي تو جور تو احتمال من



چرخ شنيد حال من گفت منال سعديا

كآه تو تيره مي كند آينه ي جمال من





(سعدي)

شهربند هوای جانانيم

بنده را نام خويشتن نبود

هر چه ما را لقب دهند آنيم

گر برانند و گر ببخشايند

ره به جای دگر نمیدانيم

چون دلارام میزند شمشير

سر ببازيم و رخ نگردانيم

دوستان در هوای صحبت يار

زر فشانند و ما سر افشانيم

مر خداوند عقل و دانش را

عيب ما گو مکن که نادانيم

هر گلی نو که در جهان آيد

ما به عشقش هزاردستانيم

تنگ چشمان نظر به ميوه کنند

ما تماشاکنان بستانيم

تو به سيمای شخص مینگری

ما در آثار صنع حيرانيم

هر چه گفتيم جز حکايت دوست

در همه عمر از آن پشيمانيم

سعديا بی وجود صحبت يار

همه عالم به هيچ نستانيم

من آن نیم که دل از مهر دوست بردارم

و گر ز کینه دشمن به جان رسد کارم

نه روی رفتنم از خاک آستانه دوست

نه احتمال نشستن نه پای رفتارم

کجا روم که دلم پای بند مهر کسیست

 سفر کنید رفیقان که من گرفتارم

نه او به چشم ارادت نظر به جانب ما

 نمی‌کند که من از ضعف ناپدیدارم

اگر هزار تعنت کنی و طعنه زنی

من این طریق محبت ز دست نگذارم

مرا به منظر خوبان اگر نباشد میل

درست شد به حقیقت که نقش دیوارم

در آن قضیه که با ما به صلح باشد دوست

اگر جهان همه دشمن شود چه غم دارم

به عشق روی تو اقرار می‌کند سعدی

همه جهان به درآیند گو به انکارم

کجا توانمت انکار دوستی کردن

که آب دیده گواهی دهد به اقرارم